Praca przy komputerze – wymagania BHP, przerwy, okulary i ergonomia stanowiska
Praca przy komputerze nie wygląda na niebezpieczną, ale bóle kręgosłupa, nadgarstków i zmęczenie wzroku to najczęstsze dolegliwości pracowników biurowych. Od 17 listopada 2023 r. obowiązują znowelizowane przepisy o stanowiskach z monitorami ekranowymi – obejmują też laptopy i pracę zdalną.
W skrócie
- Przepisy dotyczą pracowników, którzy pracują przy monitorze co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy (zwykle 4 godziny).
- Pracownik ma prawo do co najmniej 5 minut przerwy po każdej godzinie pracy przy monitorze, wliczanej do czasu pracy.
- Przy pracy na laptopie pracodawca zapewnia stacjonarny monitor lub podstawkę (górna krawędź ekranu na wysokości oczu) oraz osobną klawiaturę i mysz.
- Pracodawca zapewnia okulary korekcyjne lub soczewki kontaktowe, jeśli lekarz stwierdzi taką potrzebę przy pracy z monitorem.
Jak powinno wyglądać stanowisko pracy przy komputerze?
| Element | Wymaganie w praktyce |
|---|---|
| Monitor | Regulacja wysokości i kąta nachylenia; górna krawędź ekranu na wysokości oczu lub nieco poniżej; ekran ustawiony tak, by nie było odbić światła |
| Odległość od ekranu | Mniej więcej długość wyciągniętej ręki – dopasowana do wielkości monitora i wzroku pracownika |
| Krzesło | Regulacja wysokości siedziska i oparcia, podparcie odcinka lędźwiowego, podłokietniki |
| Biurko | Wystarczająca przestrzeń na monitor, klawiaturę i dokumenty; miejsce na nogi |
| Laptop | Dodatkowy monitor lub podstawka oraz osobna klawiatura i mysz, gdy pracownik pracuje na laptopie co najmniej połowę czasu pracy |
| Oświetlenie | Bez olśnienia i odbić; monitor bokiem do okna |
Przerwy przy pracy z monitorem
Pracownikowi przysługuje co najmniej 5-minutowa przerwa po każdej godzinie pracy przy monitorze, wliczana do czasu pracy. Przerwy nie można kumulować – jej celem jest regularne odciążenie wzroku i zmiana pozycji ciała. Alternatywą jest przeplatanie pracy przy monitorze innymi zadaniami, niewymagającymi patrzenia w ekran.
Okulary i soczewki kontaktowe od pracodawcy
Jeśli lekarz medycyny pracy w ramach badań profilaktycznych stwierdzi potrzebę stosowania okularów korekcyjnych przy pracy z monitorem, pracodawca musi je zapewnić. Od nowelizacji z 2023 r. obowiązek obejmuje także szkła kontaktowe. Wysokość dofinansowania ustala pracodawca w przepisach wewnętrznych.
Praca zdalna a ergonomia
Wymagania dla stanowiska z monitorem dotyczą również pracy zdalnej. Pracodawca musi zapewnić pracownikowi zdalnemu odpowiednie wyposażenie lub ustalić zasady korzystania z własnego sprzętu, a ocena ryzyka zawodowego powinna uwzględniać pracę w domu.
Szkolenie z ergonomii pracy przy komputerze
Dobrze wyposażone stanowisko nic nie da, jeśli pracownik nie wie, jak je ustawić. Najwięcej dolegliwości wynika z drobnych błędów: monitora za nisko, krzesła bez regulacji, laptopa na kolanach. Dlatego przygotowaliśmy kurs online Bezpieczna praca przy komputerze – ergonomia, profilaktyka zdrowotna i wymagania BHP.
Uzupełnia on obowiązkowe szkolenie okresowe BHP dla pracowników administracyjno-biurowych. Terminy szkoleń dla wszystkich grup opisujemy w artykule kiedy pracownik musi przejść szkolenie BHP.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi przerwa przy komputerze?
Co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze. Przerwa wlicza się do czasu pracy.
Czy pracodawca musi dać monitor do laptopa?
Tak, jeśli pracownik pracuje na laptopie co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy – musi mieć stacjonarny monitor lub podstawkę oraz osobną klawiaturę i mysz.
Czy pracodawca refunduje soczewki kontaktowe?
Tak, od 17 listopada 2023 r. obowiązek zapewnienia środków korygujących wzrok obejmuje zarówno okulary, jak i szkła kontaktowe – jeśli zaleci je lekarz.
Czy przepisy dotyczą pracy zdalnej?
Tak. Stanowisko pracy zdalnej z monitorem powinno spełniać te same minimalne wymagania BHP i ergonomii.
Z bloga BHPcare: Ergonomia stanowiska to element oceny ryzyka zawodowego – o tym, dlaczego sama tabela ryzyka nie wystarczy, piszemy na blogu BHPcare.
Autor: Sebastian Narusiewicz – założyciel i CEO BHPcare, audytor wiodący ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001 w QS-Cert i LL-C (Certification) Group, autor szkoleń Akademii BHPcare. Od ponad 20 lat zajmuje się systemowym EHS w przemyśle: audytami opartymi na ryzyku oraz narzędziami do mierzenia i zarządzania bezpieczeństwem.
