BHP w magazynie – zagrożenia, ile kg wolno dźwigać i szkolenie pracowników
Magazyn to miejsce, gdzie w jednej przestrzeni spotykają się wózki widłowe, piesi, wysokie regały i ręczne przenoszenie ciężarów. Większość wypadków nie wynika z braku przepisów, tylko z tego, że codzienna praca rozjeżdża się z tym, co zapisano w instrukcjach. W tym artykule zebraliśmy najważniejsze zagrożenia, obowiązki pracodawcy i zasady szkolenia pracowników magazynu.
W skrócie
- Główne zagrożenia w magazynie: ruch wózków i pieszych, upadek ładunku z regału, ręczne przenoszenie ciężarów, poślizgnięcia i potknięcia, prace na wysokości.
- Limity ręcznego przenoszenia dla jednego pracownika: mężczyźni 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy dorywczej, kobiety 12 kg i 20 kg.
- Obsługa wózków jezdniowych podnośnikowych z napędem silnikowym wymaga co do zasady uprawnień UDT i dopuszczenia do pracy przez pracodawcę.
- Pracownicy magazynu na stanowiskach robotniczych przechodzą szkolenie okresowe BHP co najmniej raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – raz w roku.
Najczęstsze zagrożenia w magazynie
Ruch wózków widłowych i pieszych
To największe źródło poważnych wypadków. Wózek ma ograniczoną widoczność, a pieszy często zakłada, że operator go widzi. Podstawą jest fizyczne oddzielenie ciągów pieszych od tras wózków (barierki, wyznaczone przejścia), ograniczenie prędkości, lustra na skrzyżowaniach i jasne zasady pierwszeństwa.
Regały magazynowe
Uszkodzony słup regału po uderzeniu wózkiem może nie wyglądać groźnie, a mimo to obniżać nośność całej sekcji. Regały muszą mieć tabliczki znamionowe z dopuszczalnym obciążeniem, a ich stan powinien być regularnie sprawdzany – zgodnie z normą PN-EN 15635 obejmuje to bieżące oględziny i okresową inspekcję przez kompetentną osobę, nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy.
Ręczne prace transportowe
Mimo mechanizacji w magazynie nadal dużo przenosi się ręcznie. Przepisy określają maksymalne masy, ale pracodawca w pierwszej kolejności powinien ograniczać ręczne przenoszenie środkami technicznymi.
| Ręczne przemieszczanie przez jednego pracownika | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|
| Praca stała | 30 kg | 12 kg |
| Praca dorywcza (nie częściej niż 4 razy na godzinę, łącznie do 4 godz. na dobę) | 50 kg | 20 kg |
| Przenoszenie pod górę po pochylniach lub schodach – praca stała / dorywcza | 21 kg / 35 kg | 8 kg / 14 kg |
Osobne, ostrzejsze limity dotyczą kobiet w ciąży i karmiących oraz pracowników młodocianych.
Poślizgnięcia, potknięcia i upadki
Folia stretch na posadzce, rozlane płyny, zastawione przejścia i palety odstawione „na chwilę” to codzienność magazynu. Porządek na stanowisku i drogach transportowych jest tu jednym z najskuteczniejszych środków ochrony.
Obowiązki pracodawcy w magazynie
- Ocena ryzyka zawodowego dla każdego stanowiska – magazyniera, operatora wózka, kompletującego zamówienia.
- Organizacja ruchu wewnętrznego – wyznaczone i oznakowane drogi dla wózków i pieszych.
- Dopuszczenie operatorów wózków – sprawdzenie uprawnień i pisemne upoważnienie do obsługi konkretnych wózków.
- Kontrola regałów i dopuszczalnego obciążenia.
- Środki ochrony indywidualnej – obuwie ochronne, kamizelki odblaskowe, rękawice.
- Szkolenia BHP – wstępne i okresowe, z treścią dopasowaną do pracy w magazynie.
Szkolenie BHP dla pracowników magazynu
Ogólne szkolenie okresowe dla stanowisk robotniczych często nie mówi nic o tym, co naprawdę dzieje się w magazynie: o martwym polu wózka, o uszkodzonym regale czy o tym, ile wolno podnieść przy kompletacji zamówień. Dlatego przygotowaliśmy osobny kurs online: Szkolenie okresowe BHP dla pracowników logistyki i magazynów.
Zasady i terminy szkoleń okresowych dla wszystkich grup opisujemy w artykule kiedy pracownik musi przejść szkolenie BHP. Nowych pracowników przed dopuszczeniem do pracy obowiązuje instruktaż stanowiskowy – zawsze na stanowisku, z częścią praktyczną.
Najczęstsze pytania
Ile kg może dźwignąć pracownik magazynu?
Mężczyzna – 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy pracy dorywczej. Kobieta – 12 kg przy pracy stałej i 20 kg przy pracy dorywczej. Przy przenoszeniu po schodach lub pochylniach limity są niższe.
Jak często pracownik magazynu musi przejść szkolenie okresowe BHP?
Na stanowiskach robotniczych co najmniej raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – co najmniej raz w roku. Pierwsze szkolenie okresowe przeprowadza się w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na danym stanowisku.
Czy do obsługi wózka widłowego potrzebne są uprawnienia UDT?
Co do zasady tak – obsługa wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia wymaga zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT. Dodatkowo pracodawca musi pisemnie dopuścić operatora do pracy na konkretnym wózku.
Czy szkolenie BHP dla magazynu można zrobić online?
Część teoretyczną tak – np. szkolenie okresowe BHP dla logistyki i magazynów. Umiejętności praktyczne, jak bezpieczna jazda wózkiem czy prawidłowe podnoszenie, ćwiczy się na miejscu.
O autorze
Sebastian Narusiewicz
Założyciel i CEO BHPcare | systemowe EHS w przemyśle | audytor wiodący ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001
Od ponad 20 lat zajmuje się systemowym EHS w przemyśle: audytami opartymi na ryzyku oraz narzędziami do mierzenia i zarządzania bezpieczeństwem, m.in. Kompasem Bezpieczeństwa. Audytuje systemy zarządzania dla jednostek certyfikujących QS-Cert i LL-C (Certification) Group. Autor szkoleń Akademii BHPcare – tworzy je na podstawie ponad 500 audytów i doświadczeń z zakładów, w których pracował.
Z bloga BHPcare: Chcesz sprawdzić, jak wypada Twój magazyn na tle wymagań i dobrych praktyk? Zobacz, jak wygląda audyt BHP i ile kosztuje.