Audyt przejścia na ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026 – czego szuka audytor (lista kontrolna)

Audytorka rozmawia z pracownikiem przy linii produkcyjnej – audyt przejścia na ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026

ISO 14001:2026 opublikowano w kwietniu, ISO 9001:2026 we wrześniu 2026 r. Na przejście jest około trzech lat. Wiele firm zaczyna przygotowania od przepisywania całej dokumentacji, choć audyt przejścia wcale nie sprawdza, czy procedury mają nowe numery punktów.

Jako audytor wiodący ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001 widzę to z drugiej strony stołu. Poniżej wyjaśniam, jak przebiega audyt przejścia, czego szuka audytor i jak się do niego przygotować, żeby nie robić zbędnej pracy.

W skrócie

  • Audyt przejścia sprawdza, czy zmiany wprowadzone przez nowe wydania norm działają w praktyce, a nie tylko czy dokumenty zostały zaktualizowane.
  • Zwykle odbywa się przy okazji audytu nadzoru albo recertyfikacji. Termin i ewentualny dodatkowy czas audytu trzeba ustalić z jednostką certyfikującą.
  • Większość systemu zostaje bez zmian. Pracę warto skupić na kilku konkretnych wymaganiach.
  • Najwięcej niezgodności pojawia się tam, gdzie zmiana jest w dokumencie, ale nie ma po niej śladu w praktyce.

Jak przebiega audyt przejścia?

Audyt przejścia nie jest osobnym „egzaminem z nowej normy”. To zwykle rozszerzony audyt nadzoru lub recertyfikacji, podczas którego audytor dodatkowo ocenia wymagania zmienione lub dodane w nowym wydaniu.

W praktyce audytor:

  1. sprawdza, czy organizacja zidentyfikowała różnice między starym a nowym wydaniem (analiza luk),
  2. przegląda zaplanowane i wdrożone zmiany,
  3. szuka dowodów działania: zapisów, rozmów z ludźmi, obserwacji w procesach,
  4. ocenia, czy zmiany objął audyt wewnętrzny i przegląd zarządzania.

Wniosek dla Ciebie: zanim przyjdzie audytor, Twój zespół powinien sam przejść tę samą drogę.

O jakie dowody pyta audytor?

Najczęściej o cztery rodzaje:

  • analizę luk względem nowych wydań, z decyzją, co zmieniacie, a czego nie,
  • plan przejścia z odpowiedzialnościami i terminami,
  • zapisy z praktyki, np. zamknięte karty zmian, ocenione szanse, wyniki mierników,
  • wyniki audytu wewnętrznego i przeglądu zarządzania obejmujących nowe wymagania.

Sama zaktualizowana księga czy procedura rzadko wystarcza. Audytor zapyta, co się dzięki niej zmieniło.

5 miejsc, w których firmy najczęściej dostają niezgodność

1. Szanse doklejone do rejestru ryzyk. Szanse trafiają do tej samej tabeli co ryzyka, bez własnej oceny, planu działań i miernika. Audytor zapyta, co z tą szansą realnie zrobiliście.

2. Zmiana tylko na papierze. Jest nowy formularz karty zmiany, ale nie ma ani jednej zamkniętej karty z oceną skuteczności. Planowanie zmian musi mieć ślad w realnych zmianach w organizacji.

3. Audyt wewnętrzny bez celu. Program audytów wewnętrznych nie określa celu poszczególnych audytów. Audytor zapyta, po co był ten audyt i czy cel został osiągnięty.

4. Klimat „załatwiony” jednym zdaniem. W analizie kontekstu jest zdanie o zmianach klimatu, ale bez analizy i bez śladu w ryzykach, szansach czy aspektach środowiskowych.

5. Kultura jakości bez dowodów. Plakat i deklaracje zamiast mierników, zapisów kierownictwa i przykładów z praktyki.

Wszystkie pięć ma wspólny mianownik: zmiana jest w dokumencie, ale nie ma jej w praktyce.

Lista kontrolna przed audytem przejścia

Przejdź ją z zespołem na 2–3 miesiące przed audytem:

  1. Czy mamy analizę luk dla obu norm z decyzją przy każdej różnicy?
  2. Czy plan przejścia ma właścicieli i terminy, i czy jest realizowany?
  3. Czy szanse mają własną ocenę, działania i miernik?
  4. Czy mamy co najmniej jedną zamkniętą kartę zmiany z oceną skuteczności?
  5. Czy program audytów wewnętrznych określa cel każdego audytu?
  6. Czy analiza kontekstu odnosi się do zmian klimatu i czy wynik widać w ryzykach i aspektach?
  7. Czy kierownictwo potrafi pokazać, jak wspiera kulturę jakości, na konkretnych przykładach?
  8. Czy audyt wewnętrzny objął nowe wymagania?
  9. Czy przegląd zarządzania omówił stan przejścia?
  10. Czy ustaliliśmy z jednostką certyfikującą termin audytu przejścia?

Jeśli na większość pytań odpowiadasz „tak” i masz na to zapisy, audyt przejścia nie powinien Cię zaskoczyć.

Jak zaplanować przejście w czasie?

Najprościej liczyć od tyłu: od terminu audytu przejścia uzgodnionego z jednostką. Przed nim potrzebujesz audytu wewnętrznego i przeglądu zarządzania, a przed nimi kilku tygodni lub miesięcy działania zmian w praktyce, tak żeby powstały zapisy.

Największy błąd to zostawienie wszystkiego na ostatnie miesiące okresu przejściowego. Wtedy zmiany są świeże, zapisów jest mało, a terminy w jednostkach certyfikujących trudno dostać.

Szkolenie online: przejście na ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026

W Akademii BHPcare przygotowałem szkolenie Nowe ISO 9001 i ISO 14001 (2026) – co musisz zmienić w swoim systemie? Prowadzi przez całe przejście krok po kroku: od analizy luk do audytu przejścia. Ma 8 modułów, 16 ćwiczeń na przykładzie zakładu i 17 gotowych wzorów, m.in. do analizy luk, planu przejścia i karty zmiany. Jest dostępne od ręki, bez czekania na termin.

Zobacz szczegóły szkolenia →

Jeśli budujesz zintegrowany system jakości, środowiska i BHP, zobacz też kurs Jak wdrożyć zintegrowany system zarządzania (ISO 9001:2026, ISO 14001:2026, ISO 45001:2018).

Jak przygotować zespół do przejścia, opisujemy w artykule Szkolenie ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026 – jak przygotować zespół do przejścia. Pełną listę zmian z perspektywy systemu znajdziesz na bhpcare.pl: ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026 – 7 rzeczy, które trzeba sprawdzić w swoim systemie.

Najczęstsze pytania

Czy trzeba przepisać całą dokumentację systemu?

Nie. Większość wymagań się nie zmieniła. Zmieniaj tylko to, co wynika z analizy luk, i miej dowody, że zmiany działają.

Ile czasu jest na przejście na ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026?

Około trzech lat od publikacji norm. Dokładny termin końcowy i zasady przejścia podaje Twoja jednostka certyfikująca.

Czy audyt przejścia to osobny audyt?

Zwykle odbywa się przy okazji audytu nadzoru albo recertyfikacji, czasem z dodatkowym czasem audytu. Ustal to z jednostką certyfikującą z wyprzedzeniem.

Co, jeśli audytor stwierdzi niezgodność w nowych wymaganiach?

Postępujesz tak jak przy każdej niezgodności: korekta, analiza przyczyny i działania korygujące w terminie wyznaczonym przez jednostkę.

Czy ISO 45001 też się zmienia?

Obecnie obowiązuje ISO 45001:2018. W zintegrowanym systemie przejście dotyczy więc części jakościowej i środowiskowej.

O autorze

Sebastian Narusiewicz

Założyciel i CEO BHPcare | systemowe EHS w przemyśle | audytor wiodący ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001

Od ponad 20 lat zajmuje się systemowym EHS w przemyśle: audytami opartymi na ryzyku oraz narzędziami do mierzenia i zarządzania bezpieczeństwem, m.in. Kompasem Bezpieczeństwa. Audytuje systemy zarządzania dla jednostek certyfikujących QS-Cert i LL-C (Certification) Group. Autor szkoleń Akademii BHPcare – tworzy je na podstawie ponad 500 audytów i doświadczeń z zakładów, w których pracował.

Zobacz szkolenia eksperckie →   LinkedIn →

Powiązane artykuły