Koordynator ZSZ i jego rok – w jakiej kolejności robić ocenę zgodności, przegląd zarządzania, cele i audyty

Kalendarz koordynatora ZSZ: program audytów, audyty wewnętrzne, ocena zgodności, przegląd zarządzania, cele i budżet

Przegląd zarządzania w październiku. Ocena zgodności w grudniu. Cele na nowy rok przepisane z zeszłorocznej tabeli. Tak w wielu firmach wygląda rok koordynatora ZSZ.

Na audytach widzę taki kalendarz częściej, niż można by się spodziewać. Formalnie wszystko jest zrobione. Każde zadanie ma swój zapis, a audytor nie ma się do czego przyczepić. Tylko że system w takim układzie niczego nie podpowiada zarządowi, bo informacje docierają do niego po tym, jak decyzje zostały już podjęte.

W tym artykule pokazuję, jak ułożyć rok koordynatora zintegrowanego systemu zarządzania (ZSZ) tak, żeby wynik jednego zadania był danymi wejściowymi do kolejnego.

W skrócie

  • Normy ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001 nie narzucają dat. Wymagają, żeby audyty, przeglądy i oceny odbywały się w zaplanowanych odstępach. Plan ustala organizacja, a koordynator go pilnuje.
  • Kolejność ma znaczenie: ocena zgodności przed przeglądem zarządzania, przegląd przed celami, cele przed nowym rokiem budżetowym.
  • ISO 9001:2026 wymaga, żeby program audytów określał też cel audytu (pkt 9.2.2 a).
  • W zintegrowanym systemie wiele z tych zadań robi się raz dla jakości, środowiska i BHP, a nie trzy razy.

Kim jest koordynator ZSZ?

W firmach funkcjonuje kilka nazw: koordynator, pełnomocnik ds. zintegrowanego systemu zarządzania, kierownik ds. systemów. Normy nie wymagają takiego stanowiska. Wymagają, żeby najwyższe kierownictwo przypisało odpowiedzialności i uprawnienia, m.in. za zgodność systemu z normą i za raportowanie jego wyników. W praktyce robi to najczęściej jedna osoba.

Jedna rzecz jest tu kluczowa. Koordynator prowadzi system, ale go nie posiada. Za skuteczność systemu odpowiada najwyższe kierownictwo, a za procesy ich właściciele. Koordynator, który sam wypełnia wszystkie rejestry, buduje system, który zniknie razem z nim.

Dlaczego kolejność zadań jest ważniejsza niż formularz

Zadania w systemie zarządzania nie są listą do odhaczenia. Są łańcuchem.

Ocena zgodności → przegląd zarządzania. Jak przeprowadzić samą ocenę zgodności, opisałem na blogu BHPcare. Wynik oceny spełnienia zobowiązań dotyczących zgodności jest jednym z danych wejściowych przeglądu w ISO 14001 i ISO 45001. Jeśli ocena zgodności odbywa się po przeglądzie, zarząd zatwierdza przegląd, nie wiedząc, czego zakład nie spełnia.

Przegląd zarządzania → cele. Wyniki przeglądu powinny obejmować decyzje o możliwościach doskonalenia i potrzebach zmian. Jeśli cele na kolejny rok powstają przed przeglądem, powstają bez tej wiedzy, najczęściej przez skopiowanie zeszłorocznej tabeli.

Cele → budżet. Cel bez zasobów jest deklaracją. Jeśli cele są ustalane po zamknięciu budżetu na nowy rok, ich realizacja od początku jest zagrożona.

Wyniki roku → program audytów. Program audytów wewnętrznych powinien uwzględniać ważność procesów, zmiany i wyniki poprzednich audytów. Od ISO 9001:2026 program musi też określać cel audytu, a nie tylko termin i zakres.

Przykładowy kalendarz koordynatora ZSZ

Kolejność jest ważniejsza niż konkretne miesiące. Jeśli rok budżetowy w Twojej firmie zaczyna się w kwietniu, przesuń cały kalendarz.

OkresZadanieCo powstajeWejście do
StyczeńProgram audytów wewnętrznych na rok (cel, kryteria, zakres)Program audytówAudyty wewnętrzne
Styczeń–lutyUruchomienie celów i programów, przypisanie właścicieliCele i programy ZSZMonitorowanie
Luty–czerwiecAudyty wewnętrzne procesówRaporty, niezgodnościDziałania korygujące, przegląd
Przez cały rokAnaliza zdarzeń, niezgodności i działań korygującychRejestr niezgodności i działań korygującychPrzegląd zarządzania
KwartalniePrzegląd wskaźników i realizacji celówTablica wskaźnikówPrzegląd zarządzania
Według planuĆwiczenia awaryjne (np. wyciek, pożar, ewakuacja)Protokół ćwiczeńPrzegląd zarządzania
WrzesieńOcena zgodności z wymaganiami prawnymiProtokół oceny zgodnościPrzegląd zarządzania
WrzesieńOcena dostawców i wykonawcówOcena dostawcówPrzegląd zarządzania
Październik–listopadPrzegląd zarządzaniaRaport z przegląduCele, budżet, program audytów
Listopad–grudzieńCele i budżet na kolejny rok, aktualizacja kontekstu, ryzyk, szans, aspektów i zagrożeńCele, rejestryNowy rok

Co zmienia się w kalendarzu przez ISO 9001:2026 i ISO 14001:2026

Nowe wydania nie wywracają systemu, ale dokładają kilka rzeczy, o których koordynator musi pamiętać. Co sprawdza audytor przy przejściu, opisałem w liście kontrolnej audytu przejścia.

  • Cel audytu w programie audytów (ISO 9001:2026, 9.2.2 a). Przy planowaniu programu na nowy rok trzeba odpowiedzieć na pytanie, po co jest dany audyt.
  • Szanse oddzielone od ryzyk (ISO 9001:2026, 6.1.3). Grudniowa aktualizacja rejestrów to dobry moment, żeby szanse dostały własną ocenę, plan i miernik.
  • Kultura jakości i etyczne postępowanie (5.1.1, 7.3). Przegląd zarządzania to miejsce, w którym kierownictwo może pokazać, jakim dowodem to potwierdza.
  • Zmiany klimatu i warunki środowiskowe (4.1). Decyzja, czy są istotne, powinna mieć ślad w analizie kontekstu, ryzykach i aspektach.

Jedna ocena, jeden przegląd, jeden kalendarz

W systemie zbudowanym osobno pod trzy normy koordynator ma trzy kalendarze: osobne audyty, osobne przeglądy, osobne oceny. W zintegrowanym systemie wiele z tych zadań robi się raz. Jedna ocena zgodności obejmuje prawo ochrony środowiska i BHP. Jeden przegląd zarządzania ma dane wejściowe z trzech norm. Jeden program audytów obejmuje wszystkie procesy.

To nie tylko oszczędność czasu. To przede wszystkim jeden obraz organizacji dla zarządu zamiast trzech osobnych raportów.

Ćwiczenie „Rok koordynatora ZSZ” w szkoleniu online

W Akademii BHPcare przygotowałem szkolenie online „Jak wdrożyć zintegrowany system zarządzania – Jakość, BHP, Środowisko (ISO 9001:2026, ISO 14001:2026, ISO 45001:2018)”. Jednym z ćwiczeń jest właśnie „Rok koordynatora ZSZ”: układasz w czasie audyty, przegląd zarządzania, ocenę zgodności i cele.

W kursie:

  • 9 modułów, ok. 5 godzin nauki, dostęp 24/7,
  • 21 ćwiczeń interaktywnych na przykładzie zakładu produkcyjnego,
  • 32 formularze w Excelu i Wordzie, m.in. program audytów, protokół oceny zgodności, tablica wskaźników z panelem, raport z przeglądu zarządzania, cele i programy ZSZ,
  • plan wdrożenia 30–60–90 dni,
  • test końcowy i certyfikat ukończenia.

SZKOLENIE ONLINE · AKADEMIA BHPcare

Jak wdrożyć zintegrowany system zarządzania – Jakość, BHP, Środowisko

9 modułów, 21 ćwiczeń interaktywnych (w tym „Rok koordynatora ZSZ”), 32 formularze w Excelu i Wordzie, plan wdrożenia 30–60–90 dni i certyfikat ukończenia.

Zobacz szkolenie →

Masz już certyfikowany system według wydań z 2015 r.? Zobacz szkolenie „Nowe ISO 9001 i ISO 14001 (2026) – co musisz zmienić w swoim systemie?” i artykuł o tym, jak przygotować zespół do przejścia.

Najczęstsze pytania

Czy normy ISO określają, kiedy robić przegląd zarządzania?

Nie. Wymagają przeglądu w zaplanowanych odstępach. Większość firm robi go raz w roku, ale termin ustala organizacja.

Czy ocena zgodności musi być przed przeglądem zarządzania?

Normy nie mówią tego wprost, ale wynik oceny zgodności jest danymi wejściowymi przeglądu w ISO 14001 i ISO 45001. Jeśli ocena odbywa się po przeglądzie, przegląd opiera się na nieaktualnych danych.

Jak często robić audyty wewnętrzne?

W zaplanowanych odstępach, z uwzględnieniem ważności procesów, zmian i wyników poprzednich audytów. W wielu firmach wszystkie procesy są audytowane w cyklu rocznym.

Czy koordynator ZSZ jest wymagany przez normy?

Nie jako stanowisko. Normy wymagają przypisania odpowiedzialności i uprawnień za system.

O autorze

Sebastian Narusiewicz

Założyciel i CEO BHPcare | systemowe EHS w przemyśle | audytor wiodący ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001

Od ponad 20 lat zajmuje się systemowym EHS w przemyśle: audytami opartymi na ryzyku oraz narzędziami do mierzenia i zarządzania bezpieczeństwem, m.in. Kompasem Bezpieczeństwa. Audytuje systemy zarządzania dla jednostek certyfikujących QS-Cert i LL-C (Certification) Group. Autor szkoleń Akademii BHPcare – tworzy je na podstawie ponad 500 audytów i doświadczeń z zakładów, w których pracował.

Zobacz szkolenia eksperckie →   LinkedIn →

Powiązane artykuły