BHP w salonie fryzjerskim i kosmetycznym – zagrożenia, obowiązki właściciela i szkolenie
Salon fryzjerski czy kosmetyczny wydaje się bezpiecznym miejscem pracy – nie ma tu maszyn ani wózków widłowych. A jednak fryzjerzy i kosmetyczki należą do grup najbardziej narażonych na choroby skóry, alergie dróg oddechowych i dolegliwości kręgosłupa. Właściciel salonu, który zatrudnia choćby jedną osobę, ma takie same obowiązki BHP jak duży pracodawca.
W skrócie
- Najważniejsze zagrożenia w salonie: substancje chemiczne (farby, utleniacze, rozjaśniacze, środki do prostowania), praca w mokrym środowisku, czynniki biologiczne, ostre narzędzia i obciążenie układu ruchu.
- Pracodawca musi mieć ocenę ryzyka zawodowego dla każdego stanowiska, karty charakterystyki stosowanych preparatów i zapewnić środki ochrony indywidualnej.
- Przy zabiegach naruszających ciągłość skóry obowiązują pisemne procedury zapobiegania zakażeniom.
- Pracownicy przechodzą szkolenie wstępne i okresowe BHP – najlepiej z treścią dopasowaną do pracy w salonie.
Zagrożenia w salonie fryzjerskim i kosmetycznym
Substancje chemiczne
Farby do włosów, utleniacze, rozjaśniacze z nadsiarczanami, środki do trwałej ondulacji i prostowania, lakiery, aceton i preparaty do stylizacji paznokci. Mogą powodować alergiczne i podrażnieniowe zapalenie skóry, astmę oskrzelową i podrażnienie oczu. Część środków do keratynowego prostowania może uwalniać formaldehyd.
Praca w mokrym środowisku
Częste mycie włosów i rąk, kontakt z wodą i detergentami przez wiele godzin dziennie uszkadza barierę ochronną skóry. To jedna z głównych przyczyn chorób skóry u fryzjerów – dlatego rękawice ochronne i pielęgnacja dłoni nie są dodatkiem, tylko podstawowym środkiem ochrony.
Czynniki biologiczne
Przy manicure, pedicure, zabiegach kosmetycznych naruszających ciągłość skóry czy goleniu istnieje ryzyko kontaktu z krwią, a więc zakażenia m.in. wirusami HBV, HCV czy HIV. Wymaga to sterylizacji lub dezynfekcji narzędzi, stosowania jednorazowych materiałów i pisemnych procedur zapobiegania zakażeniom.
Obciążenie układu ruchu
Wielogodzinna praca na stojąco, z uniesionymi rękami i pochyloną głową. Pomagają regulowane fotele, krzesła-siodła, przerwy i rotacja zadań.
Ostre narzędzia i urządzenia elektryczne
Nożyczki, brzytwy, frezarki do paznokci, suszarki, prostownice, lampy UV/LED – zagrożenie skaleczeniem, oparzeniem i porażeniem prądem przy uszkodzonym sprzęcie w wilgotnym otoczeniu.
Obowiązki właściciela salonu
- Ocena ryzyka zawodowego dla stanowisk fryzjera, kosmetyczki, stylistki paznokci – z uwzględnieniem chemii, czynników biologicznych i ergonomii.
- Karty charakterystyki preparatów i ich bezpieczne przechowywanie.
- Wentylacja – szczególnie przy farbowaniu, stylizacji paznokci i stosowaniu środków lotnych.
- Środki ochrony indywidualnej – rękawice (dobrane do rodzaju pracy), w razie potrzeby okulary i ochrona dróg oddechowych.
- Procedury zapobiegania zakażeniom przy zabiegach naruszających ciągłość skóry.
- Badania lekarskie i szkolenia BHP – wstępne i okresowe.
Szkolenie BHP dla salonu fryzjerskiego i kosmetycznego
Ogólne szkolenie BHP często pomija to, co w salonie najważniejsze: jak dobierać rękawice do farbowania, dlaczego skóra „pęka” po kilku latach pracy, jak postępować po skaleczeniu narzędziem czy jak przechowywać utleniacze. Dlatego przygotowaliśmy kurs online Szkolenie okresowe BHP dla pracowników branży beauty – salony fryzjerskie i kosmetyczne, który odnosi się do realnej pracy w salonie.
Właściciel salonu, który kieruje pracownikami, sam też musi przejść szkolenie – opisujemy to w artykule kiedy pracodawca musi przejść szkolenie BHP. Koszty szkoleń porównujemy w tekście ile kosztuje szkolenie BHP.
Najczęstsze pytania
Czy salon zatrudniający jedną osobę musi mieć ocenę ryzyka zawodowego?
Tak. Obowiązek oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego dotyczy każdego pracodawcy, niezależnie od liczby pracowników.
Czy fryzjer musi pracować w rękawicach?
Przy farbowaniu, rozjaśnianiu, trwałej ondulacji i myciu włosów rękawice ochronne są podstawowym środkiem ochrony skóry. Pracodawca powinien je zapewnić i dobrać do rodzaju pracy.
Czy szkolenie BHP dla salonu można zrobić online?
Tak, szkolenie okresowe może mieć formę e-learningu, np. szkolenie okresowe BHP dla branży beauty. Nowych pracowników obowiązuje dodatkowo instruktaż stanowiskowy w salonie.
Jakie dokumenty BHP musi mieć salon?
Przede wszystkim: ocenę ryzyka zawodowego, zaświadczenia ze szkoleń BHP, orzeczenia lekarskie pracowników, karty charakterystyki preparatów, instrukcje BHP oraz procedury zapobiegania zakażeniom przy zabiegach naruszających ciągłość skóry.
O autorze
Sebastian Narusiewicz
Założyciel i CEO BHPcare | systemowe EHS w przemyśle | audytor wiodący ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001
Od ponad 20 lat zajmuje się systemowym EHS w przemyśle: audytami opartymi na ryzyku oraz narzędziami do mierzenia i zarządzania bezpieczeństwem, m.in. Kompasem Bezpieczeństwa. Audytuje systemy zarządzania dla jednostek certyfikujących QS-Cert i LL-C (Certification) Group. Autor szkoleń Akademii BHPcare – tworzy je na podstawie ponad 500 audytów i doświadczeń z zakładów, w których pracował.
Z bloga BHPcare: Jak przygotować ocenę ryzyka, która naprawdę pomaga, a nie tylko leży w segregatorze? Piszemy o tym w artykule Ocena ryzyka zawodowego – dlaczego sama tabela nie wystarczy.